Bieliny to gmina o charakterze wiejskim. Jej obszar zajmuje 88,8 km ² powierzchni, z czego 64% stanowią użytki rolne a 30% lasy. Około 60% powierzchni gminy (część północna) znajduje się w granicach i otulinie Świętokrzyskiego Parku Narodowego, natomiast jej część południowa stanowi fragment Cisowsko-Orłowińskiego Parku Krajobrazowego i jego otuliny. Ścisły rezerwat przyrody "Zamczysko" chroni las bukowy o charakterze pierwotnym. Tereny o walorach wypoczynkowych (I i II kategorii) zajmują ok. 90% powierzchni całej gminy (80 km ²).
Obszar gminy podzielony jest na 15 sołectw i zamieszkały przez ponad 10 000 osób. Sieć drogową tworzą główne drogi: krajowa nr 74, wojewódzka nr 753 oraz drogi powiatowe i gminne.
Bieliny są gminą rolniczą, znaną z uprawy truskawek (1500 ha). W ramach dorocznego "Dnia Świętokrzyskiej Truskawki" odbywa się seminarium na temat uprawy oraz ochrony truskawek, z towarzyszącymi imprezami kulturalnymi. Na pozostałych użytkach rolnych dominuje rolnictwo drobnoskalowe, półtowarowe o przewadze produkcji zwierzęcej.
Na terenie gminy - w miejscowościach Belno, Makoszyn, Lechów - można spotkać ślady górnictwa rud metali i ich obróbki. Z pierwszej połowy XVII w. pochodzą wzmianki o działających na tym terenie kuźnicach żelaza, należących do magnata Aleksandra Szembeka. Od XVII do XIX wieku gmina wchodziła w obręb Staropolskiego Okręgu Przemysłowego, w którym działały m. in. huty szkła oraz zakłady metalurgiczne.
W obszarze gminy wciąż można spotkać dawne drewniane zabudowania mieszkalne i gospodarcze np. drewniana chałupa pochodząca z połowy XIX wieku - forma typowej zagrody świętokrzyskiej przetrwała w miejscowości Kakonin.
Z Gminy Bieliny prowadzi jedyna droga kołowa do Klasztoru Ojców Oblatów na Św. Krzyżu – miejsca kultu relikwii Krzyża Chrystusowego oraz miejsca złożenia zwłok księcia Jeremiego Wiśniowieckiego.
Przez teren gminy biegną szlaki turystyczne:
Ośrodkiem gminnym jest miejscowość Bieliny.